Wszystko, co musisz wiedzieć o Maklerze i Doradcy Inwestycyjnym.

Licencje Maklera Papierów Wartościowych oraz Doradcy Inwestycyjnego to bez wątpienia najbardziej prestiżowe kwalifikacje zawodowe, jakie można uzyskać na polskim rynku finansowym.

Zapewne niektórzy po takim twierdzeniu zapytają, co w takim razie z zagranicznymi licencjami, jak choćby certyfikatem CIIA? Oczywiście podobne zagraniczne certyfikacje finansowe są świetnym uzupełnieniem każdego CV i potwierdzają posiadanie szerokiej wiedzy. Niemniej jednak, na polskim rynku, to właśnie licencja Maklera oraz Doradcy Inwestycyjnego powinny być traktowane jako najważniejsze, a zagraniczne certyfikacje, jako ich uzupełnienie, a nie odwrotnie. Dlaczego?

Przede wszystkim dlatego, że to właśnie polskie licencje dają realne rynkowe uprawnienia. Do wykonywania pewnych obowiązków niezbędne jest ich posiadanie i nie ma od tego wyjątków (przejdziemy do nich za chwile). Po drugie, można wiele narzekać na prawny zakres materiału niezbędnego do opanowania przystępując do egzaminu na Maklera czy Doradcę, ale nie można nie zgodzić się z tym, że Makler Papierów Wartościowych, czy Doradca Inwestycyjny powinien jednak być na bieżąco z polskim prawodawstwem z zakresu rynku kapitałowego. Czy naprawdę chciałbyś powierzać swoje pieniądze komuś, kto nie do końca wie, na co pozwala mu prawo w ramach jego obowiązków? Oczywiście przejaskrawiamy ten przekład, ale faktem jest, że podczas zarządzania cudzą gotówką jest szereg wymogów prawnych, które należy spełniać i obowiązki, których należy przestrzegać.

Może i firma “Pan Jurek Zarządzanie i Zyski” osiągnęłaby tymczasowo wyższą stopę zwrotu, ale cóż Ci z tego, jeśli zostałaby nagle zamknięta przez błędy i niewiedzę prawną? Egzamin na Maklera lub Doradcę sprawdza wiedzę z zakresu prawa finansowego w naprawdę szerokim stopniu. Możliwe, że rację mają Ci, którzy twierdzą, że nawet w zbyt szerokim, ale wciąż wolimy taką formę, niż kompletną niewiedzę potencjalnego zarządzającego w tym zakresie.

Co trzeba zrobić, żeby zostać Maklerem lub Doradcą?

Maklerem albo Doradcą Inwestycyjnym może nazywać się każdy, kto zostanie wpisany na jedną z oficjalnych list prowadzonych przez KNF.

Na listę maklerów może być wpisana osoba fizyczna, która:

  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
  • korzysta z pełni praw publicznych,
  • nie była uznana prawomocnym orzeczeniem za winnego między innymi przestępstwa skarbowego, przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
  • zdała egzamin przed komisją egzaminacyjną dla maklerów.

Wpis na listę maklerów może uzyskać także osoba posiadająca uprawnienia i wykonująca zawód maklera w innych państwach, jeżeli kwalifikacje takiej osoby stwierdzone przez KNF dają rękojmię należytego wykonywania zawodu (w praktyce to martwa furtka).

Na listę doradców może być wpisana osoba fizyczna, która:

  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
  • korzysta z pełni praw publicznych,
  • nie była uznana prawomocnym orzeczeniem za winnego między innymi przestępstwa skarbowego, przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
  • zdała egzamin przed komisją egzaminacyjną dla doradców.

Wpis na listę doradców może uzyskać także osoba posiadająca uprawnienia i wykonująca zawód doradcy w innych państwach, jeżeli kwalifikacje takiej osoby stwierdzone przez KNF dają rękojmię należytego wykonywania zawodu, a także posiadacz tytułu CIIA lub CFA (po zdaniu egzaminu uzupełniającego).

Co naprawdę może robić Makler i Doradca Inwestycyjny?

Zacznijmy od bardziej popularnej licencji Maklera. Obecnie każdy, kto uzyska wpis na listę Maklerów Papierów Wartościowych otrzymuje od razu “uprawnienia do wykonywania czynności doradztwa inwestycyjnego”. Te dodatkowe uprawnienia funkcjonują przy licencji maklerskiej już od 2006 roku. Osoby, które uzyskały wpis wcześniej mogą oczywiście zdać egzamin uzupełniający rozszerzający ich uprawnienia, ale zakładam, że Ty czytelniku raczej należysz do grona osób aspirujących do wpisu na listę, a nie już ten wpis posiadających. Skupmy się więc na tej nowszej wersji licencji.

W powszechnej świadomości wizerunek maklera wciąż kojarzy się z przyjmowaniem i przekazywaniem zleceń na giełdę. Tymczasem Makler Papierów Wartościowych to osoba bezpośrednio wykonująca działalność maklerską w firmach inwestycyjnych. Ta działalność z kolei nie polega jedynie na przykazywaniu zleceń na rynek. Zwłaszcza w dzisiejszym świecie, gdzie praktycznie 99% zleceń przekazywanych jest na rynek automatycznie. Czym jest więc eterycznie brzmiąca “działalność maklerska”? Definiuje ją szczegółowo Ustawo o Obrocie Instrumentami Finansowymi, wymieniając takie czynności jak:

  • przyjmowanie i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych,
  • wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych na rachunek dającego zlecenie,
  • nabywanie lub zbywanie instrumentów finansowych na własny rachunek,
  • zarządzanie portfelami, w których skład wchodzi jeden lub większa ilość instrumentów finansowych,
  • doradztwo inwestycyjne,
  • oferowanie instrumentów finansowych,
  • świadczenie usług w wykonaniu umów o submisje inwestycyjne i usługowe lub zawieranie i wykonywanie innych umów o podobnym charakterze, jeżeli ich przedmiotem są instrumenty finansowe,
  • organizowanie alternatywnego systemu obrotu,
  • przechowywanie lub rejestrowanie instrumentów finansowych, w tym prowadzenie rachunków papierów wartościowych oraz prowadzenie rachunków pieniężnych.

Czynności te są działalnością maklerską, która może być wykonywana jedynie przez firmy posiadające na to zgodę (czyli w praktyce przez Domy i Biura Maklerskie). Oprócz nich Ustawa wskazuje jeszcze na inne obowiązki, które są związane już wyłącznie z zawodem Maklera Papierów Wartościowych. Należy do nich wykonywanie funkcji zarządzających lub nadzorczych firmy inwestycyjnej, albo wykonywanie lub nadzorowanie czynności związanych z rynkiem finansowym niestanowiących działalności maklerskiej, oraz wykonywanie lub nadzorowanie innych czynności związanych z obsługą klientów lub dostępem do rachunków klientów.

Ustawa narzuca ponadto firmom obowiązek zatrudniania co najmniej jednego Maklera Papierów Wartościowych do wykonywania każdej z wyżej wymienionych czynności (z wyjątkiem zarządzania portfelem). Zatrudniony na stanowisku Maklera Papierów Wartościowych nie jest więc jedynie pośrednikiem w kupnie i sprzedaży na rachunek dającego zlecenie, ale może pełnić o wiele więcej obowiązków.

Z bardziej praktycznego punktu widzenia, licencjonowani Maklerzy Papierów Wartościowych pełnią dziś obowiązki w jednym z trzech obszarów:

  • Obsłudze klientów (front office) – najczęściej ta funkcja dotyczy już jednak maklerów instytucjonalnych. Oczywiście zdarza się, że licencjonowany Makler dyżuruje przy telefonie w Domu Maklerskim, bo czasem jakiś klient indywidualny pokusi się o złożenie zlecenia przez telefon, ale to już rzadkość. Makler instytucjonalny z kolei ma faktycznie swoich własnych klientów, którymi są najczęściej większe firmy i zajmuje się właśnie realizacją ich zleceń na rynku.
  • Przeprowadzaniu analiz (middle office) – to chyba najpopularniejsza dziś aktywność większości licencjonowanych Maklerów. Po wspomnianej zmianie w 2006 roku zyskali oni bowiem możliwość wydawania rekomendacji giełdowych. Każdy dział analiz w Domu Maklerskim powinien więc zatrudniać licencjonowanych Maklerów, którzy przeprowadzą analizę spółki, wycenią ją, a następnie wydadzą swoją rekomendację.
  • Sprawowaniu nadzoru (back office) – na pewno jest to najrzadziej realizowana funkcja przez osoby z licencją bo i nie ma potrzeby żeby 10 osób nadzorowało te same czynności. Najczęściej pełniona jest przez osoby z największym doświadczeniem w firmie.

Sporo licencjonowanych Maklerów nie ma jednak nic wspólnego z powyższymi czynnościami. Znamy wiele osób, które zdobyły licencję, a nigdy nie pracowały w Domu Maklerskim. Taka forma potwierdzenia kompetencji jest również bardzo mile widziana w firmach konsultingowych, w działach relacji inwestorskich, w spółkach wszelakich do zarządzania inwestycjami, kancelariach prawnych, które skupiają się na rynku kapitałowym, czy nawet w działach sprzedaży produktów inwestycyjnych (w końcu sprzedawca z tak udokumentowaną wiedza budzi o wiele większe zaufanie).

Możliwości pracy z licencją Maklera Papierów Wartościowych są praktycznie nieograniczone, a typowy polski klient z o wiele większym zrozumieniem spojrzy na wizytówkę z podpisem “Makler Papierów Wartościowych nr. 9999”, niż z dopiskiem “CFA”, którego po prostu nie zrozumie.

Uwaga. Wiele osób myśli, że jeśli zdobędzie licencję Maklera z uprawnieniami do doradztwa, która zezwala na udzielanie rekomendacji, będzie mogła po prostu założyć własną działalność i sprzedawać swoje analizy. Nic bardziej mylnego! Owszem, zasadniczym przedmiotem wspomnianych uprawnień do doradztwa inwestycyjnego jest wydawanie odpłatnych pisemnych lub ustnych rekomendacji dotyczących kupna bądź sprzedaży jakiegoś instrumentu, ale usług tych nie można świadczyć samodzielnie, np. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wyjątkiem od powyższej reguły jest jedynie doradztwo inwestycyjne dotyczące maklerskich instrumentów finansowych niedopuszczonych do obrotu zorganizowanego (czyli nienotowanych na GPW), doradztwo w zakresie fuzji i przejęć, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw oraz doradztwo strategiczne lub dotyczące struktury kapitałowej, świadczone na rzecz przedsiębiorstw. Tego rodzaju czynności stanowią wprawdzie działalność maklerską, o ile są wykonywane przez firmę inwestycyjną, ale mogą być również wykonywane przez podmioty nie posiadające statusu firmy inwestycyjnej, np. w ramach samodzielnej działalności gospodarczej. Nie obejmuje to jednak rekomendacji dla osób indywidualnych jeśli chodzi np. o konkretne akcje. Do takiej działalności poza samym zdobyciem licencji Maklera niezbędne jest jeszcze zatrudnienie w odpowiedniej instytucji.

Jeśli chodzi o Doradcę Inwestycyjnego, to ma on tak naprawdę możliwości zbliżone do Maklera Papierów Wartościowych z jedną istotną różnicą. To właśnie Doradca Inwestycyjny może formalnie zarządzać cudzymi środkami. Makler Papierów Wartościowych może co prawda rekomendować kupno bądź sprzedaż jakiejś spółki, ale nie może zrobić tego za klienta i w jego imieniu. Maklerowi nie można więc powierzyć własnej gotówki, a Doradcy Inwestycyjnemu już tak. Stąd też bierze się trochę uproszczony klasyczny podział na zatrudnienie Maklerów po tzw. sell-side rynku (Domy Maklerskie), a Doradców Inwestycyjnych po tzw. buy-side rynku (Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych). Nie jest to oczywiście żadna twarda reguła, ale dobrze upraszcza zrozumienie, czym może zajmować się Makler, a czym Doradca.

W tym miejscu gorąco zachęcam Cię również do obejrzenia dwóch wideo z naszej “Kariera w Finansach”, gdzie o swojej wieloletniej pracy, jako Makler opowiada Sobiesław Kozłowski oraz drugiego nagrania, w którym Izabela Sajdak opowiada o pracy Zarządzającej Funduszami.

Czujny słuchacz zauważy pewnie, że w pewnym sensie te stanowiska są sobie podobne i będzie miał rację. Zarówno Makler jak i Doradca muszą wykazywać się umiejętnością analizy danych i ich odpowiedniej syntezy, posiadać wiedzę o rynku, finansach czy ekonomii, podejmować decyzje o tym, czy dana spółka jest atrakcyjna, czy jednak nie itp. Doradcy Inwestycyjni poza pracą w TFI również bardzo chętnie zatrudniani są w działach inwestycyjnych większych spółek, funduszach typu Private Equity oraz firmach konsultingowych zwłaszcza w działach doradztwa strategicznego.

Ile zarabia Makler Papierów Wartościowych i Doradca Inwestycyjny?

Tutaj mamy dla Ciebie całkiem dobre informacje. Nie wiemy oczywiście ile zarabia każdy Makler, czy Doradca, ale wiemy ile zarabiać powinien. Obecnie ogólnopolska mediana wynagrodzeń na stanowisku Maklera wynosi ponad 9000 zł brutto. Zaznaczmy jednak, że to mediana ogólnopolska. Naturalnie Makler pracujący np. w Katowicach będzie zarabiał mniej niż Makler na tym samym stanowisku pracujący w Warszawie. W przypadku stanowisk rozpatrywanych jedynie w stolicy mediana będzie oczywiście wyższa. Według naszych informacji górny kwartyl (25% najlepiej zarabiających) zarobków zaczyna się na tym stanowisku powyżej 13 000 zł miesięcznie brutto.

W przypadku Doradców Inwestycyjnych, oficjalne dane również podają wartość mediany zbliżoną do 8500 złotych brutto, co może zaskakiwać, ale jest dość uproszczoną i zapewne chybioną informacją. Instytucje opracowujące raporty płacowe w dalszym ciągu mylą stanowiska Doradcy Inwestycyjnego z Doradcą ds. Inwestycji oraz Doradcą Finansowym agregując je do jednego worka. W rzeczywistości mediana wynagrodzeń na stanowisku Doradcy Inwestycyjnego przekracza 10 000 złotych brutto, a górny kwartyl przebija już 16 000 złotych brutto.

Oczywiście mówimy tu o wynagrodzeniach bazowych. Dochodzą do nich benefity pozafinansowe oraz kwartalne lub roczne premie, które sięgać potrafią nawet trzech miesięcznych pensji. Licencja zdecydowanie się więc opłaca.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *