Jak dobrze wypaść w oczach rozmówcy? – porady dziennikarza dla dziennikarzy!

lukasz-palka

Fundamentem dobrego wywiadu jest dziennikarz, który go przeprowadza. Wybitny specjalista może zostać łatwo przyćmiony przez niekompetencję zadającego pytania. Dlatego też, nie tylko rynkowi eksperci powinni trzymać się pewnych elementarnych zasad opisanych TUTAJ. Przedstawiciele mediów również muszą pamiętać, że mogą poprawić jakość swoich materiałów jeżeli będą przestrzegać kilku ważnych reguł. Oto pięć najważniejszych zasad, o których powinien pamiętać dziennikarz ekonomiczny w kontaktach z analitykami!


palka-tekst-2-obrazek-1

Brzmi to jak oczywistość. Ale zdarzało się, że kilku znajomych ekonomistów skarżyło mi się na dziennikarzy, którzy dzwonią z prośbą o prognozę dla giełdy, a nie wiedzą co to jest WIG20. Ekspertom nieobce są też sytuacje, w których dziennikarz nie do końca wie, z kim rozmawia i jaką instytucję jego rozmówca reprezentuje. Sztandarowym przykładem braku podstawowej wiedzy jest pytanie o to, dlaczego – gdy złoty osłabia się wobec franka – to „wykres idzie w górę”.

Rzecz jasna nikt nie oczekuje od dziennikarza (zwłaszcza, gdy nie reprezentuje medium branżowego) głębokiej wiedzy eksperckiej. Ale niezbędna jest wiedza, która ułatwi rozmowę i pozwoli zadać kilka bardziej wnikliwych pytań. To też wyraz pewnego szacunku dla rozmówcy. Dziennikarz wyposażony w wiedzę jest wreszcie w stanie zorientować się, gdy rozmówca sam zaczyna mijać się z prawdą.

Do każdej rozmowy trzeba się przygotować. Wartościowy komentarz/wywiad można uzyskać tylko wtedy, gdy rozmowa jest pewną wymianą uwag, argumentów, a nie sprowadza się do odczytania pytań z kartki.

Jest takie powiedzenie, że ponoć nie ma głupich pytań, a tylko głupie odpowiedzi. To w dużej mierze prawda, ale mimo tego staraj się nie testować go na każdym kroku.


palka-tekst-2-obrazek-2

Dziennikarze dysponują numerami telefonów komórkowych  do ekspertów, którzy „na poczekaniu” potrafią wypowiedzieć się w każdej kwestii. Warto jednak zadać sobie trochę trudu i poszukać osób, które dysponują pogłębioną wiedzą w zakresie przygotowywanego przez Ciebie materiału.

A więc jeżeli zbierasz prognozy/komentarze do danych makroekonomicznych, to zwykle dobrymi adresatami pytań będą główni ekonomiści banków. Ale jeżeli temat dotyczy np. konkretnej branży, warto zorientować się, jacy analitycy w biurach maklerskich zajmują się przygotowywaniem opracowań na jej temat. Wystarczy wejść na stronę giełdowej spółki reprezentującej daną branże (np. banki) i w zakładce „relacje inwestorskie” znajdziesz nazwiska analityków, którzy przyglądają się danej branży.

Pamiętaj, że od osoby, która zajmuje się np. wspomnianymi bankami, nie możesz oczekiwać komentarza na temat tego, co dzieje się w górnictwie.


palka-tekst-2-obrazek-3

Gdyby ekspert, z którym rozmawiasz, miał stuprocentową wiedzę na temat tego, po ile będą akcje danej spółki za miesiąc, albo ile będzie trzeba zapłacić za dolara, to zapewne by z nikim nie rozmawiał, tylko po cichu zarabiał swoje miliony.

Warto o tym pamiętać i wybaczyć rozmówcy, gdy np. nie chce powiedzieć, po ile będzie frank z dokładnością co do grosza, ale w zamian wskaże czynniki, które przemawiają za jego umocnieniem bądź osłabieniem. Niechęć to wypowiadania konkretnych cyfr zwykle nie świadczy o jego braku wiedzy, ale o dużej ostrożności. A to już trzeba uszanować.

Innym problemem pozostaje fakt, że nie zawsze ekspert ze względów prawnych może w ogóle wypowiadać się w danym temacie. To np. sytuacje, w których firma – którą reprezentuje – jest zaangażowana w ofertę publiczną akcji danej spółki.

Pamiętaj, by być ostrożnym z prezentowaniem wszelkiego rodzaju prognoz. Nie wszyscy odbiorcy mają krytyczne podejście do tego, co czytają lub słyszą i na podstawie przekazanych przez Ciebie informacji mogą podjąć decyzję np. o jakiejś inwestycji.

Dlatego prognozy należy prezentować z wyraźnym wskazaniem, że po pierwsze jest to właśnie prognoza, a po drugie – sprawdzi się tylko wtedy, gdy zostaną spełnione konkretne warunki. Nikt nie jest przecież w stanie przewidzieć niespodziewanych zdarzeń rynkowych, które wywrócą dane przewidywania do góry nogami.

Chcesz wiedzieć jak zaplanować karierę i osiągnąć sukces w finansach?
Już 25 października przyjdź na Konferencję „Praca i Edukacja w Finansach”. Kliknij i zarejestruj się już dziś!


palka-tekst-2-obrazek-4

Instytucje finansowe to „studnia bez dna”, jeżeli chodzi  o ciekawe dane/analizy/zestawienia. Gdy więc przygotowujesz materiał na dany temat, warto zapytać ekonomistów (ewentualnie przedstawicieli biur prasowych) o to, czy posiadają zestawienia pokazujące szerszy kontekst danego tematu, np. porównanie Polski do innych krajów, własne badania ankietowe wśród klientów itp.

Aby wyszukać te dane, zwykle potrzebny jest na to czas. Nie oczekuj, że Twój rozmówca rzuci bieżące zajęcia i zajmie się wyłącznie Twoją prośbą.


palka-tekst-2-obrazek-5

Bywa uciążliwa, ale ma też swoje zalety. Polskie prawo  nakazuje dziennikarzowi zautoryzowanie wypowiedzi przytaczanej w formie  cytatu, jeżeli poprosi o to rozmówca. Jeżeli nie chcesz tego robić, pozostaje Ci przytoczenie jego opinii w mowie zależnej („twierdzi, że…”).

Nie warto jednak tak robić. Nawet jeżeli ktoś nie prosi Cię o autoryzację, warto wysłać mu wypowiedź, wskazując jednocześnie kontekst, w którym zostanie przytoczona. To szczególnie istotne, jeżeli nie czujesz się pewnie w opisywanym temacie (patrz punkt 1). W ten sposób unikniesz czasami banalnych błędów, które postawią w złym świetle zarówno Ciebie, jak i Twojego rozmówcę.

Autoryzowanie wypowiedzi nawet bez wyraźnej prośby rozmówcy to też sposób na zbudowanie większego zaufania, zwłaszcza jeżeli rozmawiasz z danym ekspertem pierwszy raz w życiu.

Z czasem zbudujesz swoją siatkę wartościowych kontaktów, zaufani rozmówcy sami będą podrzucać Ci ciekawe tematy i komentarze, a współpraca będzie przynosić obu stronom korzyści.


Pamiętajcie więc drodzy dziennikarze o tych zasadach przygotowując się do kolejnych wywiadów. Dzięki nim wasza współpraca z analitykami na pewno będzie o wiele efektywniejsza!

Autor: Łukasz Pałka
Oprawa graficzna: ZMID

Chcesz wiedzieć jak osiągnąć sukces w karierze na rynku finansowym?! Już 25 października przyjdź na Konferencję 25-lecia ZMID. Kliknij i zarejestruj się już dziś!